• Ελληνική Παιδεία ή Παιδεία στον Ελλαδικό Χώρο

    Ελληνική Παιδεία ή Παιδεία στον Ελλαδικό Χώρο

     

    Η θεσμοθέτηση ενός Εθνικού διαλόγου για την Παιδεία, ενός Έθνους με 3000 και πλέον χρόνια ιστορίας, είναι δύσκολο και υπεύθυνο έργο. Εξίσου βαριά ευθύνη αποτελεί η συμμετοχή σ” αυτόν. Η προετοιμασία του από την Κυβέρνηση δεν ανταποκρίνεται στις επιταγές μιας τεχνοκρατικής εκσυγχρονιστικής προσέγγισης των προβλημάτων της Παιδείας, δεν αξιοποιεί το υπάρχον θεσμικό πλαίσιο ούτε θεμελιώνει ένα νέο που θα ανταποκρίνεται στις ανάγκες και στις δυνατότητες του Ελληνισμού.

    Ευθύνη της Κυβέρνησης είναι η παρουσίαση ενός βασικού κειμένου εργασίας που θα καθιστά σαφείς:

    • Ø Τους σκοπούς και τους στόχους του διαλόγου
    • Ø Τους συμμετέχοντες και τις λειτουργίες τους
    • Ø Τη διάχυση στο λαό του προβληματισμού των κοινών παραδοχών και των διαφορετικών απόψεων που θ” αναπτυχθούν.

    Όλ” αυτά αποτελούν θεμελιώδεις προϋποθέσεις. Εάν μιλάμε για πραγματική Εθνική διαβούλευση. Άλλως πρόκειται για επικοινωνιακού τύπου επίφαση και νομιμοποίηση προειλημμένων κομματικών επιλογών.

    Ως προς τους στόχους είναι απολύτως αναγκαίο να αποσαφηνισθεί περί τίνος θα συζητήσουμε.

    Περί Ελληνικής Παιδείας ή Περί Παιδείας στον ελλαδικό χώρο;

    Περί καταρτίσεως άνευ Παιδείας;

    Περί Παιδείας άνευ καταρτίσεως ή περί της αναγκαίας εναρμόνισης;

    Η επιδίωξη και κατάκτηση μιας ισχυρής θέσης στον παγκόσμιο καταμερισμό γνώσης και εργασίας δεν προϋποθέτει απλή προσαρμογή στον αγορά. Απαιτεί κατάκτηση και αξιοποίηση ανταγωνιστικών πλεονεκτημάτων, βιώσιμη εθνική εξειδίκευση. Επιβάλλεται η σύνδεση της παιδείας και της κατάρτισης στην κατεύθυνση μιας εθνικής στρατηγικής βιώσιμης ανάπτυξης.

     

    Ο διάλογος για μια Ελληνική Παιδεία ενδιαφέρει:

    • Ø Τους φορείς της Παιδείας στην Ελλάδα
    • Ø Τους κοινωνικούς εταίρους
    • Ø Τους φορείς της Παιδείας των Ελλήνων της διασποράς, το Πατριαρχείο, τις Κοινότητες
    • Ø Τις έδρες των Νεοελληνικών Σπουδών ανά τον κόσμο (περίπου 200)
    • Ø Τους σημαντικούς ανά τον κόσμο Ελληνιστές καθηγητές, διανοούμενους συγγραφείς
    • Ø Τις ξεχασμένες πολιτιστικές μειονότητες της διασποράς (ελληνόγλωσσες, ελληνορθόδοξες).

    Ο διάλογος για μια ελληνική Παιδεία αυτονόητα αποτελεί συγχρόνως διάλογο για την εθνική πολιτιστική ταυτότητα και την επιβίωσή της. Διάλογο για μια πρόταση Παιδείας στην Ευρώπη.

     

    Η ανάγκη θεσμοθέτησης μόνιμου Εθνικού διαλόγου για την Παιδεία είναι επιβεβλημένη και επιτακτική. Τα κύρια ζητήματα που κατά τη γνώμη μου οφείλουν να συζητηθούν:

    • Ø Οικονομικά της Παιδείας. Βελτίωση των πάσης φύσεως υποδομών.
    • Ø Διάλογος για τις αρχές, τους στόχους και το περιεχόμενο της Παιδείας. Διάλογος για τα αναγκαία μέσα και τους θεσμούς για την υλοποίηση των στόχων.
    • Ø Διαρκής διάλογος για την αξιολόγηση και παρακολούθηση του συστήματος και των φορέων του. Διαρκείς προσαρμογές και βελτιώσεις.
    • Ø Θέσπιση ξεκάθαρων κανόνων (αντικειμενικά κριτήρια) και έλεγχος για όλους από αξιόπιστες επιτροπές χωρίς συντεχνιακές λογικές ή εκθέσεις αξιολόγησης που μένουν στα συρτάρια.
    • Ø Απολογισμός της χρήσης όλων των κονδυλίων.
    • Ø Ειδικό κεφάλαιο σπουδαίας σημασίας αποτελεί η έρευνα.

     

    Οφείλουμε να στοχεύσουμε ώστε η εκπαίδευση και το σχολείο να είναι αγαπητά  και σεβαστά από τους μαθητές. Ο δάσκαλος να μην είναι απλά τεχνικός μετάδοσης μιας ποσότητας διδακτέας ύλης, η οποία θα αποστηθίζεται μηχανικά, αλλά ο υπεύθυνος πολίτης που μυεί τη νέα γενιά στην αναζήτηση της γνώσης, της αρετής, της ομορφιάς, της κοινωνικής ευθύνης, της υπεύθυνης συμμετοχής στα κοινά.

    Η εκπαιδευτική διαδικασία ν” αντιμετωπισθεί ως λειτουργία που στοχεύει πρωτίστως στο να βελτιώνει τη νοημοσύνη, την ικανότητα κρίσης ανάλυσης-σύνθεσης και όχι αποκλειστικά στην ποσοτική αύξηση των πληροφοριών και των γνώσεων.

    Να διαμορφωθεί μια οργανική ενότητα οικογένειας – κοινωνίας – πόλης – σχολείου.

    Μόνον έτσι η γνωστή ρήση του Ισοκράτη περί «μετοχής στην ημετέρα παιδεία» θα παίρνει σάρκα και οστά στις μέρες μας με την αποφοίτηση από τα σχολεία.

  • Συμμετοχή των Πολιτών στις Αποφάσεις

    Έθνος (12-5-2005)

    Συμμετοχή των πολιτών στις αποφάσεις

    Η υπεράσπιση της πορείας της Ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης αποτελεί σήμερα επιτακτικό χρέος του συνόλου των ευρωπαϊκών πολιτικών δυνάμεων ανεξαρτήτως πολιτικού προσανατολισμού.
    Η εμβάθυνση όσο και η διεύρυνση της Ε.Ε. αποτελεί συμφέρον των λαών της. Είναι γνωστό βέβαια το όραμα του Ντε Γκωλ για μια Ευρώπη από τα Ουράλια ως τον Ατλαντικό. Μιας Ευρώπης με απόλυτη ενεργειακή αυτάρκεια, παγκόσμια δύναμη οικονομίας, σταθερότητας και δύναμης προοπτικής.
    Μια αυτόνομη πολιτικά και πολιτισμικά Ευρώπη αποτελεί συντελεστή ενός καλύτερου μέλλοντος για την ανθρωπότητα. Κάθε καθυστέρηση ή αναβολή αυτής της πορείας, ενέχει κινδύνους που θα επηρεάσει το μέλλον των επόμενων γενεών σε όλα τα μήκη και πλάτη του πλανήτη μας. Σήμερα η κύρια αντίθεση σε παγκόσμιο επίπεδο είναι ανάμεσα σε δυνάμεις που υπερασπίζονται έναν πλουραλιστικό κόσμο ισονομίας λαών και πολιτισμών και σε δυνάμεις που τις μάχονται.
    Όλος ο κόσμος χρειάζεται μια Ευρώπη που δεν ανταγωνίζεται στα πλαίσια του ιμπεριαλισμού και της αποικιοκρατίας αλλά υπερβαίνει τον ανταγωνισμό για επικυριαρχία και προβάλει το ρόλο μιας ηθικής, πολιτισμικής υπερδύναμης ικανής να συμβάλλει στη θεμελίωση μιας ειρηνικής παγκόσμιας έννομης τάξης. Ικανής να κατευθύνει τους διεθνείς οργανισμούς (ΟΗΕ, Παγκόσμια Τράπεζα, Διεθνές Νομισματικό Ταμείο) αν όχι να λειτουργούν σ’ ένα σύστημα παγκόσμιας έννομης τάξης, τουλάχιστον να εφαρμόζουν τις ειλημμένες αποφάσεις τους για τη βιώσιμη ανάπτυξη. Και τα λέω αυτά χωρίς να παραγνωρίζω το ρόλο της οικονομίας στην παγκόσμια πραγματικότητα ούτε στην εξουσία που ασκεί πολλές φορές επί της πολιτικής.
    Κατά συνέπεια ο αγώνας για μια αυτόνομη Ε.Ε. αποτελεί προϋπόθεση του αγώνα για μια αριστερότερη ή δεξιότερη Ευρώπη. Κάθε βήμα ενοποίησης της Ευρώπης αποτελεί βήμα εδραίωσης ενός σταθερότερου ειρηνικότερου και δικαιότερου κόσμου.
    Η αυτόνομη Ευρώπη δε μπορεί να πραγματοποιηθεί με γραφειοκρατικές αποφάσεις επαγγελματιών της πολιτικής ξεκομμένων από τους λαούς.
    Ουσιαστική και αποφασιστική εγγύηση της ευρωπαϊκής ενοποίησης και προοπτικής της Ευρώπης αποτελούν οι λαοί της. Μόνον εάν το ευρωπαϊκό μέλλον καταστεί όραμα και πρόγραμμα που υπηρετεί τις ανάγκες, καθημερινές και ευρύτερες, των λαών της Ευρώπης, τότε το ευρωπαϊκό μέλλον θα είναι απαλλαγμένο από κάθε αχίλλειο πτέρνα.
    Για το ΠΑ.ΣΟ.Κ., το αίτημα δημοψηφίσματος για την έγκριση του Ευρωπαϊκού συντάγματος δεν είναι βεγγαλικό. Αποτελεί συνέπεια της ιδεολογικής και πολιτικής μας δέσμευσης στην υπηρεσία της συμμετοχικής δημοκρατίας.
    Εκφράζει το σεβασμό στο αίτημα και την απαίτηση των λαών της Ευρώπης για περισσότερη συμμετοχή και λιγότερη γραφειοκρατία.
    Βέβαια περισσότερη συμμετοχή δε σημαίνει υποκατάσταση του Κοινοβουλευτικού διαλόγου από το διάλογο των τηλεοπτικών παραθύρων . Σημαίνει θεσμοθέτηση, ενίσχυση, εμπλουτισμό του διαλόγου σε όλα τα επίπεδα της κοινωνίας.
    Η περισσότερη συμμετοχή προϋποθέτει την κατοχύρωση του δικαιώματος, στην πληροφόρηση ως βασικού ανθρωπίνου δικαιώματος.
    Μόνον ο ενημερωμένος πολίτης συμμετέχει ουσιαστικά και αποφασιστικά.
    Εάν η πληροφόρηση αντιμετωπίζεται ως εμπόρευμα στο έλεος της αγοράς, τότε η κοινωνία της γνώσης και της πληροφορίας, την οποία ευαγγελίζεται η εποχή μας, θα είναι μία καθαρά ολιγαρχική κοινωνία.
    Το αίτημα για δημοψήφισμα σέβεται απολύτως τις πολιτισμικές μας παρακαταθήκες της ισονομίας, της ισηγορίας και της ισοπολιτείας. Αξιοποιεί τη συγκυρία ως ευκαιρία για έναν ουσιαστικό πανεθνικό διάλογο.
    Μέσα απ’ αυτό το διάλογο, άλλωστε, θα μπορέσουμε να διαμορφώσουμε την ελληνική συνιστώσα στο ευρωπαϊκό γίγνεσθαι, κάτι που αποτελεί καθήκον μας.
    Αυτή την ευκαιρία αρνήθηκε η κυβέρνηση της Ν.Δ. να δώσει στο λαό μας. Υποτιμώντας τη νοημοσύνη του, ή φοβούμενοι τη βούλησή του. Ίσως επειδή έκρινε ότι δεν τον αφορούν αυτά και ότι αυτά είναι θέματα που αφορούν ειδικούς και συνταγματολόγους.
    Ο λαός μας είναι βαθιά πολιτικοποιημένος, διαθέτει πολιτικό αισθητήριο και είναι σε θέση να κατανοήσει ότι αυτό το Σύνταγμα δεν αποτελεί την Ιθάκη του νομικού πολιτισμού της Ευρώπης.
    Ίσως το Σύνταγμα να μην είναι αυτό που ο καθένας από εμάς θα επιθυμούσε. Και είναι λογικό αν λάβει κανείς υπόψη του την ποικιλία των λαών και των πολιτισμών αλλά και την πολυσυλλεκτικότητα των κομμάτων. Αν όμως πρυτανεύσει στη σκέψη μας η φράση του συμπατριώτη μας Αριστοτέλη ότι πολιτική είναι η τέχνη του εφικτού και η άποψη του Ελευθερίου Βενιζέλου ότι χώρες μικρές σαν την Ελλάδα θα επιβιώσουν μόνο αν συνδέσουν τα συμφέροντά τους με αυτά κάποιας μεγάλης δύναμης, τότε πρέπει να υπερψηφίσουμε ενσυνείδητα και αποφασιστικά το ευρωπαϊκό σύνταγμα.
    Ο λαός μας κατανοεί ότι αυτό το Σύνταγμα αποτελεί έναν ακόμα θεμέλιο λίθο της ευρωπαϊκής αυτονομίας. Ο αγώνας για μια δικαιότερη και σοσιαλιστικότερη Ευρώπη συνεχίζεται.
    Ως βουλευτής του Ελληνικού κοινοβουλίου και του ΠΑ.ΣΟ.Κ. συμμερίζομαι τη στάση της πλειοψηφίας του ελληνικού λαού και τάσσομαι υπέρ της ψήφισης του ευρωπαϊκού συντάγματος. Παράλληλα καταγγέλλω την κυβέρνηση της Ν.Δ. που αρνήθηκε στο λαό μας την ευκαιρία ενός πανεθνικού διαλόγου και ενός δημοψηφίσματος.
    Η Ν.Δ. στέρησε από τον ελληνικό λαό τη δυνατότητα να διατρανώσει την θέλησή του για συνέχιση της πορείας ολοκλήρωσης του ευρωπαϊκού οικοδομήματος. Ν’ αποφασίσει ο ίδιος άμεσα για το μέλλον του.
    Ίσως γιατί η πολιτική της καταβολή την οδηγεί να λαμβάνει αποφάσεις ερήμην του λαού.

    Η πορεία αυτή προς την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση δεν υπήρξε ποτέ γραμμική και εύκολη. Ούτε η συνέχει προβλέπεται ευθεία και ανθόσπαρτη.
    Δεν ορίζεται με σαφήνεια η Ευρώπη έστω γεωγραφικά. Γιατί η γεωγραφία περιλαμβάνει τη γεωστρατηγική, τη γεωπολιτική, τη γεωοικονομία, τον πολιτισμό. Έτσι η Ευρώπη συνομιλεί με την Τουρκία, η οποία μάλιστα κατέχει τμήμα χώρας ενταγμένης στην Ε.Ε., της μαρτυρικής Κύπρου. Μιας χώρας η οποία συμπεριφέρεται κατά παράβαση όλων των ευρωπαϊκών κεκτημένων. Ενώ λοιπόν συνομιλεί με την Τουρκία, δε συνομιλεί με την Ουκρανία, τη Σερβία, τη Γεωργία και τη Ρωσία. Γνωρίζετε βέβαια τις πανευρωπαϊκές δημοσκοπήσεις για τις επιθυμίες των λαών της Ευρώπης. Και πρέπει να λάβουμε σοβαρά υπόψη τον κίνδυνο που θα προκύψει για την πορεία ενοποίησης από μια καταψήφιση του Ευρωσυντάγματος στη Γαλλία, στο όνομα της επερχόμενης εισόδου της Τουρκίας.
    Αλλά θέλω να καταθέσω μια ιστορική γνώση. Ότι οι συνταγματικές διακηρύξεις δεν υπήρξαν ποτέ συνθήκες επαρκείς για την διασφάλιση στην πράξη πολιτικών, κοινωνικών και ανθρώπινων δικαιωμάτων. Τα συντάγματα της γαλλικής και της αμερικάνικης επανάστασης ακόμα και της σοβιετικής με την εξέλιξή τους αποδεικνύουν του λόγου μου το αληθές.

  • Για το βιβλίο «Ο κύκλος μιας ζωής» του Σίμου Μιχαηλίδη

    Τόπος, κατά πως λέει ο εθνικός μας ποιητής Οδυσσέας Ελύτης, δεν είναι άθροισμα δρόμων, πλατειών και κτιρίων. Είναι η προβολή της ψυχής του λαού σ” αυτά. Είναι οι ρίζες μας, η μνήμη μας. Και όποιος δεν έχει ρίζες και μνήμη δεν έχει και μέλλον.

    Η Νίκαια δεν είναι μια απλή συνοικία του λεκανοπέδιου της Αττικής.

    Είναι ιδιαίτερη πατρίδα.

    Με γεύση Μικράς Ασίας, Πόντου, Κωνσταντινούπολης που ‘φεραν οι ιδρυτές της, μετά την Μικρασιατική καταστροφή. Αφήνοντας εκεί δυο μέτρα κάτω από τη γη σπασμένα αγάλματα και παλιές εικόνες.

    Με γεύση αντίστασης ενάντια στους επιβολείς της ελευθερίας και της δημοκρατίας

    Με γεύση απ” όλες τις περιοχές της χώρας που ‘φερε μαζί της η  εσωτερική μετανάστευση των τελευταίων χρόνων.

    Εδώ χάραξε μια δεύτερη μέρα μέσα στην πρώτη.

    Στις μέρες μας, η Κοκκινιά αλλά και όλο το Λεκανοπέδιο, κινδυνεύει από πολιτιστική λήθη. Κινδυνεύει από την απάλειψη κάθε σχέσης με την ιστορία και τις παραδόσεις.

    Οι χαμένες πατρίδες θα λησμονηθούν μόνον αν ξεχάσουμε την ταυτότητά μας, αν ξεχάσουμε τις πολιτιστικές μας παραδόσεις.

    Τα Σμυρναίικα τραγούδια, ο καημός και η μνήμη για ό,τι  χάσαμε θα μπορούσε να μετουσιώνεται σε αγώνα για την πρόοδο.

    Οι μνήμες και οι εμπειρίες από τον αγώνα για καινούργιες ρίζες, για ένα νέο ξεκίνημα μπορούν να μας καθοδηγούν σε μια δημιουργική, πατριωτική, δημοκρατική πορεία. Αν σβήσουν αυτά, τότε θα γίνουμε ομογενοποιημένοι, υπάκουοι υπήκοοι μιας αγοράς χωρίς ηθική.

    Όταν η γειτονιά δεν έχει πια ταυτότητα, δεν έχει πρόσωπο, τότε το πρόσωπο των παιδιών που μεγαλώνουν σ” αυτήν έχει τα χαρακτηριστικά της σύγχυσης και του χάους.

    Όταν η μνήμη της γειτονιάς χάνεται ανάμεσα σε κτίρια χωρίς πρόσωπο και ταυτότητα, τότε οι πολίτες κινδυνεύουν να μετατραπούν σε απλούς κατοίκους.

    Όταν τ” αχνάρια της προσωπικής μνήμης σε σχέση με το χώρο και το χρόνο σβήνουν, τότε η συναισθηματική μας σχέση με την πόλη και τη γειτονιά χάνεται.

    Όσοι αγωνίζονται ενάντια σ” αυτό το χαμό αποτελούν τους Διγενήδες του αγώνα για τη διάσωση της συλλογικής μας μνήμης.

    Στη Νίκαια του Πειραιά όπου το δικαίωμα σ” ένα αυτόνομο πολιτιστικό μέλλον υπονομεύεται με τη διαρκή και προγραμματισμένη παραγραφή του παρελθόντος, η καλλιέργεια της τοπικής μνήμης αποτελεί ύψιστης σημασίας συνεισφορά.

    Αυτόν τον ωραίο σκοπό της μνήμης και της αλήθειας (α-λήθη) υπηρετούν τα βιβλία του Σίμου Μιχαηλίδη. Βιβλία που θα “πρεπε να διδάσκονται στα σχολειά της Νίκαιας, για να μάθουν τα παιδιά μας την ιστορία του τόπου τους.

    Γιατί προασπίζουν την ολίγη Ελλάδα που μας απέμεινε.

    Καταθέτω τις ευχαριστίες και τα συγχαρητήριά μου στον συγγραφέα.

     

    Δημήτρης Λιντζέρης

  • Γενναίες αποφάσεις για ριζική επανίδρυση του ΠΑΣΟΚ

    Αναμφίβολα δεν είναι καθόλου εύκολο να προσδιορίσει κανείς με ακρίβεια  τις συνέπειες, των πρόσφατων απάνθρωπων τρομοκρατικών κτυπημάτων και των συνεπειών που έπονται στην οικονομία και την καθημερινή ζωή των Ελλήνων.

    Τα τραγικά γεγονότα μας κάνουν να συνειδητοποιούμε ότι ζούμε σ” ένα παγκόσμιο χωριό, όπου τα  πάντα μεταδίδονται αστραπιαία κι είναι αδύνατο να προστατευτεί κάποιος, κλεισμένος στο κέλυφός του.

    Όλοι πρέπει να συμφωνήσουμε πόσο καθοριστική και ορθή για την πορεία της χώρας μας ήταν η επιλογή  της συμμετοχής μας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Μέσα στην καταιγίδα , η Ελλάδα έχει ένα νομισματικό καταφύγιο, το ευρώ. Αντιλαμβανόμαστε, επίσης, ότι η συμμετοχή στην Ε.Ε., συνιστά ένα πεδίο παρέμβασης στο διεθνές γίγνεσθαι  και  ισχυροποιεί τη θέση της χώρας. Ένα σύγχρονο βιώσιμο σύστημα παγκόσμιας ισορροπίας απαιτεί η Ευρώπη να έχει έναν αναβαθμισμένο ουσιαστικό και αυτόνομο ρόλο.

    Άλλωστε αποδείχθηκε ότι η παγκόσμια Υπερδύναμη από μόνη της αδυνατεί να αποτρέψει την τρομοκρατία. Η ώρα της Ευρώπης πλησιάζει για την παγκόσμια κοινότητα, κάτι που πρέπει να συνειδητοποιηθεί από τις κυβερνήσεις και τους λαούς της για να αρθούν στο ύψος των περιστάσεων.

    Σε αυτές τις συνθήκες πραγματοποιείται το Συνέδριο του ΠΑ.ΣΟ.Κ.. Τα τελευταία γεγονότα έκαναν πιο επιτακτική την απάντηση στα ερωτήματα :

    Ποια πολιτική παράταξη, με ποιο όραμα, ποια πολιτική, ποια πρακτική, ποια οργάνωση πρέπει να οδηγήσει την Ελλάδα, την πρώτη 10ετία του 21ου αιώνα, που ξεκίνησε με τόσο δραματικό τρόπο.

    Έχουμε επομένως την υποχρέωση να κοιτάξουμε κατάματα την πραγματικότητα. Μια επικοινωνιακού τύπου άμβλυνση των μεγάλων κοινωνικών θεμάτων, λόγω της τρομοκρατίας θα ‘χε μικρό χρόνο επιβίωσης. Προβλήματα όπως η ανισότητα στην περιφερειακή ανάπτυξη της χώρας, η ασφαλεία των πολιτών απαιτούν άμεσες λύσεις.

    Το ΠΑ.ΣΟ.Κ. , μέσα στην 27χρονη συναρπαστική διαδρομή του, καταξιώθηκε και έζησε μεγάλες στιγμές μαζί με την κοινωνία, όταν έφερνε το νέο, το καινοτόμο, όταν υλοποιούσε τις προσδοκίες του λαού μας.

    Στη ζωή όμως τίποτα δεν μένει ακίνητο, τίποτε δεν ισχύει αιώνια. Αν θέλουμε να συνεχίσουμε αυτή τη νικηφόρα πορεία, πρέπει να ξανατολμήσουμε. Να συγκρουστούμε με κατεστημένες λογικές, να εισπνεύσουμε τ” οξυγόνο της κοινωνίας. Ύστερα από 18 χρόνια κυβερνητικής εμπειρίας έχουμε ανάγκη από νέες ριζοσπαστικές τομές και αλλαγές.

    Δική μας ευθύνη είναι να αποδείξουμε ότι είμαστε εδώ για να υπηρετήσουμε την Ελλάδα και το λαό της κι όχι γιατί τα στελέχη μας συνήθισαν σε υπουργικούς ή άλλους θώκους.

    Δική μας ευθύνη είναι να συγκρουστούμε με κακώς κείμενες καταστάσεις, που μερικές φορές αφορούν και εμάς τους ίδιους. Οι επιτυχίες σε βασικούς στόχους και η ρευστότητα και ανασφάλεια τους διεθνούς περίγυρου, δεν πρέπει να μετατραπούν σε άλλοθι εφησυχασμού και αυταρέσκειας.

    Στόχος μας πρέπει να είναι στη 10ετία που διανύουμε η Ελλάδα να είναι μια χώρα ασφαλής, ανοιχτή στη διεθνή συνεργασία για την επαναφορά της ηρεμίας και της συνύπαρξης στα ταραγμένα Βαλκάνια. Με μια κοινωνία που θα μειώνει τις μεγάλες ανισότητες προστατεύοντας όσους αδυνατούν να μετέχουν δυναμικά στην ανάπτυξη. Η Ανάπτυξη χωρίς κοινωνική σύγκλιση και συνοχή θα είναι ψευδεπίγραφη.

    Η επίτευξη των στόχων προϋποθέτουν να χτυπηθεί η γραφειοκρατία ,που πνίγει την επιχειρηματικότητα και ταλαιπωρεί τους πολίτες. Απαιτείται διαρκής εκσυγχρονισμός του κράτους και των υπηρεσιών του. Η Παιδεία και ο Πολιτισμός είναι το πιο ισχυρό κεφάλαιο της χώρας. Η πραγματική σύγκλιση θα επιτευχθεί γρηγορότερα αν δοθούν περισσότερες ευκαιρίες στους νέους εφόσον τους διασφαλίσουμε τ η γενική μόρφωση και αναγκαία εξειδίκευση .

    Η ριζική επανίδρυση του ΠΑ.ΣΟ.Κ. απαιτεί γενναίες αποφάσεις. Το Κόμμα μηχανισμός, πελατειακός μεσολαβητής, οι οργανώσεις μιας χρήσης, δε μπορεί να έχουν μέλλον.

    Είναι βέβαιο ότι το Συνέδριο του ΠΑ.ΣΟ.Κ. θα στεφθεί από απόλυτη πολιτική, επικοινωνιακή και ιδεολογική επιτυχία. Το ζητούμενο είναι η επόμενη μέρα. Να μην επαναληφθούν λάθη  του παρελθόντος, εσωστρέφειες, εγωισμοί, ατομικές επιλογές. Να κάνουμε ένα άλμα στο μέλλον. Το οφείλουμε στην ιστορία μας αλλά κυρίως στην προοπτική του λαού μας.

     

  • Πρόλογος για το Βιβλίο Μάνη Φωτεινός και Ελεύθερος Τόπος

    ΜΑΝΗΑποτελεί ιδιαίτερη τιμή για μένα, να προλογίσω το σημαντικό αυτό έργο του ευπατρίδη Μανιάτη Νίκου Καλαποθαράκου. Ο τίτλος του αποτελεί το πιο συνοπτικό και εύστοχο ορισμό που θα μπορούσε να δοθεί για τη Μάνη. Είναι ένα ολοκληρωμένο έργο που έλειπε από τη χώρα μας. Από τις σελίδες του αναβλύζει η αγάπη του Νίκου Καλαποθαράκου για την ιδιαίτερη πατρίδα του και συγχρόνως η γνώση του για όλες τις πτυχές της ιστορίας και του πολιτισμού της. Η σε βάθος γνώση του δημιουργού του, στο θέμα που πραγματεύεται, φαίνεται και από τις πολλαπλές και διαφορετικές προσεγγίσεις, προϊόν πολύχρονης αναζήτησης, καθώς και από την μεγάλη βιβλιογραφική του ενημέρωση και αναφορά. Αποτελεί αναμφίβολα έργο ζωής. Είναι ένα όμορφο βιβλίο, χρήσιμο και διδακτικό εγκόλπιο για κάθε Μανιάτη και Λάκωνα αλλά και για όλους τους Έλληνες.

     

     

    Η Μάνη το νοτιότερο τμήμα της ηπειρωτικής Ελλάδας, η εσχατιά της Λακωνικής γης είναι δημιούργημα του Ταΰγετου που σαν μυθικό τέρας ακουμπάει στα νερά της Μεσογείου, με το τελευταίο νύχι του το όρος Σαγγιάς. Εδώ ζουν χιλιάδες χρόνια, από την προϊστορική εποχή, αδούλωτοι Έλληνες.

     

     

    Ένας τόπος που ’χουν το βασίλειό τους ο ήλιος, η πέτρα, η θάλασσα και οι αγέρηδες. Εδώ το φως αναπηδά από παντού. Οι κροκάλες τραγουδούν καθώς παρασύρονται από το κύμα στις παραλίες. Το ίδιο και ο άνεμος, καθώς περνά από τους έρημους δρόμους των οικισμών με τα πυργόσπιτα. Η Μάνη είναι ένας αρμυρισμένος τόπος που η δόξα και η τρυφεράδα συνυπάρχουν. Αναδύονται από το βαθύ μπλε της θάλασσας, το ασπροκίτρινο της πυρωμένης πέτρας, το ιώδες του ηλιοβασιλέματος. Με μυρωδιές από ασκούνι, άγρια μέντα και ρίγανη, που σε κάνουν να νοιώθεις την επιθυμία να κυλιστείς μέσα σ’ αυτά, όσο να ποτίσει το κορμί σου από την ευωδιά τους.

    Ένας τόπος διαυγής, μυστηριώδης, αυστηρός όπου ούτε ο πανδαμάτωρ χρόνος δε μπόρεσε να τον αλλάξει. Τα κτίσματα, ένα με το περιβάλλον, θα μπορούσαν να κατοικηθούν εξ ίσου από έναν αρχαίο και ένα σύγχρονο. Είναι πολλές οι εντοιχισμένες αρχαίες επιγραφές στα σύγχρονα σπίτια. Πολλά απ’ αυτά είναι φτιαγμένα από αρχιτεκτονικά μέλη αρχαίων σπιτιών. Αλλά και στις εκκλησίες βλέπεις κιονόκρανα, τρίγλυφα και άλλα οικοδομικά υλικά από δωρικούς ναούς. Έτσι εξαγνίστηκαν οι αρχαίοι λατρευτικοί χώροι και παραδόθηκαν στη χριστιανική λατρεία. Έτσι υπάρχει η συνέχεια και η διαδοχή.

     

     

    Μάνη όμως δεν είναι μόνο αυτά. Δεν είναι το άθροισμα της ύλης και του φυσικού περιβάλλοντος. Είναι κυρίως η προβολή της ψυχής των ανθρώπων πάνω σ’ αυτά. Αυτή που από άψυχα και ακίνητα τα μεταβάλλει σε διαχρονικά που ζουν και λειτουργούν.

     

     

     

    Οι άνθρωποι, που ο χαρακτήρας τους είναι σμιλεμένος από το περιβάλλον στο οποίο ζουν και κινούνται, είναι εγκρατείς, λιτοί, πειθαρχικοί. Πώς θα μπορούσε να ’ταν αλλιώς ; Εδώ δε περισσεύει τίποτα, ούτε παρέχεται απλόχερα, μόνο το φως και τα μάρμαρα. Οι άνθρωποι που αγαπούν τη ζωή γι’ αυτό θρηνούν το θάνατο. Από την εποχή της Σωσικράτειας, όπου στο επιτύμβιο επίγραμμα που βρέθηκε στο νησί Σκόπα, θρηνεί για το γλυκό φως της ζωής που έχασε, μέχρι τα σύγχρονα μοιρολόγια. Αγαπούν τη νιότη. Από την εποχή που τιμούσαν την αμβολόγηρα Αφροδίτη, τη θεότητα που ανέβαλε το γήρας, μέχρι τα σύγχρονα τραγούδια.

     

     

     

    Κυρίως όμως αγαπούν την ελευθερία της πατρίδας τους. Γι’ αυτό από την εποχή των αρχαίων Σπαρτιατών οι Λάκωνες και οι Μανιάτες , άνδρες και γυναίκες, δε φείδονται θυσιών προκειμένου να υπερασπίσουν τον τόπο τους. Οι Τούρκοι δεν πάτησαν τη Μάνη και όταν έφτασε η ώρα της εθνεγερσίας, από δω ξεκίνησε ο αγώνας για την ελευθερία. Σ΄ όλες τις κρίσιμες ώρες του έθνους είπαν πρώτοι το παρόν. Για τους αγώνες και τις θυσίες αυτές, ούτε ζήτησαν ούτε δέχτηκαν καμιά ανταμοιβή. Τους αρκούσε η ικανοποίηση του εθνικού δίκιου.

     

     

     

    Και σήμερα η Μάνη εξακολουθεί ένας ακέραιος και άθικτος τόπος. «Ο ήλιος ο πετροπαιχνιδιάτορας – κατά πως λέει ο ποιητής – εξακολουθεί από την άκρη των άκρων να κατηφοράει στο Ταίναρο» και να σε οδηγεί κατ’ ευθείαν στην ουσία, τη διαύγεια τη φωτεινότητα. Στον παράδεισο όσων κατανοούν και αντιλαμβάνονται. Γιατί αναδεικνύει τις διαχρονικές αξίες που σε προσδιορίζουν. Τη Μάνη ή την ερωτεύεσαι ή αποστρέφεις απ’ αυτήν το πρόσωπο και επιστρέφεις στα πρόσκαιρα. Δεν υπάρχει μέση οδός. Ακριβώς γιατί σε παραπέμπει στη μόνη ηθική που δεν είναι άλλη παρά η συνεχής αναγωγή στις ρίζες και στο «είναι» μας. Και είναι δύσκολο να το αντέξεις.

     

    Σήμερα η Μάνη , ο εθνικός και ιστορικός αυτός τόπος χειμάζεται. Απαιτεί συμμετοχή στην ανάπτυξη που παρατηρείται τελευταία χρόνια στην πατρίδα μας. Ανάπτυξη όμως που θα σέβεται το περιβάλλον, την ιστορία, την αρχιτεκτονική των οικισμών και θα αναδεικνύει την πολιτιστική της κληρονομιά. Ακριβώς γιατί αποτελεί σύμβολο και εθνική πολιτισμική παρακαταθήκη.

    Γιατί αποτελεί ένα μεγάλο κομμάτι της ολίγης Ελλάδας που μας απέμεινε…

    Νίκο Καλαποθαράκο σ’ ευχαριστούμε για το έργο σου.

  • για τη ΜΑΝΗ

     

    O Δημήτρης Λιντζέρης

    για τη Μάνη

                                                                                   

    Βουλευτής ΠΑ.ΣΟ.Κ. Β” Πειραιά

    εκ Ξηροκάμπι Λακωνίας

     

    Η Μάνη το νοτιότερο τμήμα της ηπειρωτικής Ελλάδας, η εσχατιά της Λακωνικής γης είναι δημιούργημα του Ταΰγετου που σαν μυθικό τέρας ακουμπάει στα νερά της Μεσογείου, με το τελευταίο νύχι του το όρος Σαγγιάς. Εδώ ζουν χιλιάδες χρόνια, από την προϊστορική εποχή, αδούλωτοι Έλληνες.

    Ένας τόπος που “χουν το βασίλειό τους ο ήλιος, η πέτρα, η θάλασσα και οι αγέρηδες. Εδώ το φως αναπηδά από παντού. Οι κροκάλες τραγουδούν καθώς παρασύρονται από το κύμα στις παραλίες. Το ίδιο και ο άνεμος, καθώς περνά από τους έρημους δρόμους των οικισμών με τα πυργόσπιτα.  Η Μάνη είναι ένας αρμυρισμένος τόπος που η δόξα και η τρυφεράδα συνυπάρχουν. Αναδύονται από το βαθύ μπλε της θάλασσας, το ασπροκίτρινο της πυρωμένης πέτρας, το ιώδες του ηλιοβασιλέματος. Με μυρωδιές από ασκούνι, άγρια μέντα και ρίγανη, που σε κάνουν να νοιώθεις την επιθυμία να κυλιστείς μέσα σ” αυτά, όσο να ποτίσει το κορμί σου από την ευωδιά τους.

    Ένας τόπος διαυγής, μυστηριώδης, αυστηρός  όπου ούτε ο πανδαμάτωρ χρόνος δε μπόρεσε να τον αλλάξει. Τα κτίσματα, ένα με το περιβάλλον, θα μπορούσαν να κατοικηθούν εξ ίσου από έναν αρχαίο και ένα σύγχρονο. Είναι πολλές οι εντοιχισμένες αρχαίες επιγραφές στα σύγχρονα σπίτια. Πολλά απ” αυτά είναι φτιαγμένα από αρχιτεκτονικά μέλη αρχαίων σπιτιών. Αλλά και στις εκκλησίες βλέπεις κιονόκρανα, τρίγλυφα και άλλα οικοδομικά υλικά από δωρικούς ναούς. Έτσι εξαγνίστηκαν οι αρχαίοι λατρευτικοί χώροι και παραδόθηκαν στη χριστιανική λατρεία. Έτσι υπάρχει η συνέχεια και η διαδοχή.

    Μάνη όμως δεν είναι μόνο αυτά. Δεν είναι το άθροισμα της ύλης και του φυσικού περιβάλλοντος. Είναι κυρίως η προβολή της ψυχής των ανθρώπων πάνω σ” αυτά. Αυτή που από άψυχα και ακίνητα τα μεταβάλλει σε διαχρονικά που ζουν και λειτουργούν.

    Οι άνθρωποι, που ο χαρακτήρας τους είναι σμιλεμένος από το περιβάλλον στο οποίο ζουν και κινούνται, είναι εγκρατείς, λιτοί, πειθαρχικοί. Πώς θα μπορούσε να “ταν αλλιώς ; Εδώ δε περισσεύει τίποτα, ούτε παρέχεται απλόχερα, μόνο το φως και τα μάρμαρα. Οι άνθρωποι που αγαπούν τη ζωή γι” αυτό θρηνούν το θάνατο. Από την εποχή της Σωσικράτειας, όπου στο επιτύμβιο επίγραμμα που βρέθηκε στο νησί Σκόπα, θρηνεί για το γλυκό φως της ζωής που έχασε, μέχρι τα σύγχρονα μοιρολόγια. Αγαπούν τη νιότη. Από την εποχή που τιμούσαν την αμβολόγηρα Αφροδίτη, τη θεότητα που ανέβαλε το γήρας, μέχρι τα σύγχρονα τραγούδια.

    Κυρίως όμως αγαπούν την ελευθερία της πατρίδας τους. Γι” αυτό από την εποχή των αρχαίων Σπαρτιατών οι Λάκωνες και οι Μανιάτες , άνδρες και γυναίκες, δε φείδονται θυσιών προκειμένου να υπερασπίσουν τον τόπο τους. Οι Τούρκοι δεν πάτησαν τη Μάνη και όταν έφτασε η ώρα της εθνεγερσίας, από δω ξεκίνησε ο αγώνας για την ελευθερία. Σ΄ όλες τις κρίσιμες ώρες του έθνους είπαν πρώτοι το παρόν. Για τους αγώνες και τις θυσίες αυτές, ούτε ζήτησαν ούτε δέχτηκαν καμιά ανταμοιβή. Τους αρκούσε η ικανοποίηση του εθνικού δίκιου.

    Και σήμερα η Μάνη εξακολουθεί ένας ακέραιος και άθικτος τόπος. «Ο ήλιος ο πετροπαιχνιδιάτορας – κατά πως λέει ο ποιητής – εξακολουθεί από την άκρη των άκρων να κατηφοράει στο Ταίναρο» και να σε οδηγεί κατ” ευθείαν στην ουσία, τη διαύγεια τη φωτεινότητα. Στον παράδεισο όσων κατανοούν και αντιλαμβάνονται. Γιατί αναδεικνύει τις διαχρονικές αξίες που σε προσδιορίζουν. Τη Μάνη ή την ερωτεύεσαι ή αποστρέφεις απ” αυτήν το πρόσωπο και επιστρέφεις στα πρόσκαιρα. Δεν υπάρχει μέση οδός. Ακριβώς γιατί σε παραπέμπει στη μόνη ηθική που δεν είναι άλλη παρά η συνεχής αναγωγή στις ρίζες και στο «είναι» μας. Και είναι δύσκολο να το αντέξεις.

    Σήμερα η Μάνη , ο εθνικός και ιστορικός αυτός τόπος χειμάζεται. Απαιτεί συμμετοχή στην ανάπτυξη που παρατηρείται τελευταία χρόνια στην πατρίδα μας. Ανάπτυξη όμως που θα σέβεται το περιβάλλον, την ιστορία, την αρχιτεκτονική των οικισμών και θα αναδεικνύει την πολιτιστική της κληρονομιά. Ακριβώς γιατί αποτελεί σύμβολο και εθνική πολιτισμική παρακαταθήκη.

    Γιατί αποτελεί ένα μεγάλο κομμάτι της ολίγης Ελλάδας που μας απέμεινε…

  • Ο Απολογισμός μιας … Προαναγγελθείσας Ήττας

    ΕΘΝΟΣ 29-3-04: Έντυπη καταχώρηση «Ο απολογισμός μιας … προαναγγελθείσας ήττας»
    Ο λαός με την ελεύθερη βούλησή του στις πρόσφατες εκλογές απεφάνθη: «ανθ’ ημών Καραμανλής». Η βούληση αυτή, απόλυτα σεβαστή, χρήζει αποκρυπτογράφησης και ερμηνείας. Πρόκειται για μια συντηρητική στροφή του ελληνικού λαού; Είναι ψήφος τιμωρίας; Είναι ψήφος αλλαγής ή απαλλαγής; Σε κάθε περίπτωση η λαϊκή ψήφος αποτελεί θέσφατο αξίωμα. Απ’ αυτή την αφετηρία οφείλουν να ξεκινήσουν οι σκέψεις που θα οδηγήσουν σε ερμηνεία του αποτελέσματος. Έτσι γίνεται στις δημοκρατίες.
    Τα τελευταία χρόνια το ΠΑ.ΣΟ.Κ. οδήγησε την Ελλάδα μπροστά και ψηλά. Πέτυχε στόχους που έμοιαζαν με απλησίαστα όνειρα στο παρελθόν. Πέτυχε την ισχυρή Ελλάδα. Ο πολίτης όμως, δεν αισθάνθηκε συμμέτοχος στους καρπούς της ανάπτυξης. Αισθάνθηκε ξένος σε πολλές πολιτικές, προσωπικές, κυβερνητικές και κομματικές πρακτικές. Με λίγα λόγια, αισθάνθηκε ξένος με αυτού του τύπου τη διακυβέρνηση. Για αυτούς τους λόγους η πορεία μας προς τις εκλογές έμοιαζε με «το χρονικό μιας προαναγγελθείσας ήττας».
    Τμήμα του εκλογικού σώματος αμφισβήτησε την αξιοπιστία του κόμματος και της κυβέρνησης. Η οργάνωση υποκαταστάθηκε από ανταγωνιζόμενους μηχανισμούς διαπλοκής και νομής της εξουσίας, σ’ όλα τα επίπεδα. Ο εκσυγχρονισμός, αναγκαία και διαρκής προϋπόθεση για την πρόοδο κάθε κοινωνίας, δεν απέκτησε συγκεκριμένο περιεχόμενο. Ο ιδεολογικός και πολιτικός διάλογος καταργήθηκε. Η εναλλαγή των προσώπων στην εξουσία αντικαταστάθηκε από τη στασιμότητα. Φαινόμενα αλαζονείας και οίησης βρίσκονταν στην ημερήσια διάταξη. Κάποιες περιορισμένες περιπτώσεις διαφθοράς, μεγιστοποιημένες από την αντιπολίτευση και μερίδα του τύπου, οι οποίες όμως δεν αντιμετωπίστηκαν αποφασιστικά και θαρραλέα, θάμπωσαν και αμαύρωσαν την εικόνα του κυβερνητικού έργου. Δεν είναι τυχαίες οι δημοσκοπήσεις που το 85% των ερωτηθέντων παρότρυναν το Γ.Παπανδρέου «να τ’ αλλάξει όλα».
    Η πολιτική αντιμετωπίστηκε με όρους κρατισμού και εξουσίας. Η κοινωνία απουσίαζε. Ήταν σαν να είχε ξεπεραστεί το πατριωτικό, κοινωνικό και ηθικό ΠΑ.ΣΟ.Κ.. Δημιουργήθηκε η εντύπωση, ότι καταργήθηκαν οι πολιτικές που είχαν καταστήσει το ΠΑ.ΣΟ.Κ. κόμμα κοινωνικής δικαιοσύνης και λαϊκής κυριαρχίας. Σε αυτό συνέτειναν λαθεμένες επιλογές.
    Σε θεσμικό επίπεδο, η ψήφιση του ασυμβίβαστου και ο εκλογικός νόμος, που ευτυχώς απεσύρθη, σχημάτισαν την εικόνα, ότι το ΠΑ.ΣΟ.Κ. προωθεί την κυριαρχία των κομματικών μηχανισμών και επιδιώκει να υποκαταστήσει με αυτούς την κοινωνία. Αντί να είναι ένα κόμμα ανοιχτό στην κοινωνία, συγκέντρωνε τη νομή της εξουσίας σε κάποιους λίγους, εκλεκτούς και διαθέσιμους.
    Σε κοινωνικό επίπεδο, οι παλινδρομήσεις μας στη ρύθμιση του ασφαλιστικού ζητήματος, η ανεπιτυχής πολιτική στον αγροτικό τομέα, η διάλυση του συνεταιριστικού κινήματος, η έλλειψη αποτελεσματικότητας σε ζητήματα καθημερινότητας του πολίτη, δημιούργησαν την εικόνα μιας κουρασμένης εξουσίας.
    Υπήρχε αναμφίβολα λαϊκό αίτημα για ανανέωση. Ο Κ.Σημίτης επιδεικνύοντας υψηλό ήθος και παραταξιακή συνείδηση έδωσε τη σκυτάλη στον Γ.Παπανδρέου.Ο βραχύς χρόνος όμως και οι όροι της εναλλαγής δεν έπεισαν μια κρίσιμη μερίδα του εκλογικού σώματος. Αντιθέτως πέρασε η αντίληψη ότι το ΠΑ.ΣΟ.Κ. των μηχανισμών χρησιμοποίησε τον Γ.Παπανδρέου ως προμετωπίδα και προσωπείο για να ξαναπάρει την εξουσία.
    «Παπανδρέου» στη λαϊκή μνήμη και συνείδηση σημαίνει : ανένδοτος αγώνας για την προάσπιση και διεύρυνση της δημοκρατίας. Δημιουργία κράτους φιλικού στον πολίτη. Αξιοκρατία. Εθνική αξιοπρέπεια, κοινωνική συνοχή και ευημερία.
    Η προεκλογική καμπάνια δεν επικεντρώθηκε σε αυτές τις ιερές παρακαταθήκες ούτε στην αποδεδειγμένη διεθνή καταξίωση του Γ.Παπανδρέου και στην προτεραιότητα που έδινε στην ανασυγκρότηση του διεθνούς κινήματος ειρήνης(εκεχειρία). Αλλά επικεντρώθηκε σε ένα «ζητούμενο νέο», με έμφαση στα εξωτερικά χαρακτηριστικά.
    Τέλος η αμφίπλευρη διεύρυνση αποδοκιμάστηκε από τους πολίτες, σαν πολιτική και ιδεολογική ασυνέπεια και σαν παράκαμψη του λαϊκού ελέγχου.
    Το 40,6% του ελληνικού λαού, που μας εμπιστεύτηκαν, όπως επίσης και το 1.000.000 των Ελλήνων που εξέλεξαν τον Γ.Παπανδρέου επικεφαλής του ΠΑ.ΣΟ.Κ., δίνουν τη ρητή εντολή να προχωρήσουμε με τόλμη και θάρρος. Από εμάς εξαρτάται η συνέχεια.

  • Εθνικές Παρακαταθήκες και οι Διαχειριστές τους

    Άρθρο Δ.Λιντζέρη για το εκκλησιαστικό ζήτημα
    Εφημερίδα ΕΘΝΟΣ 17/05/2004

    ΕΘΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΚΑΤΑΘΗΚΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΕΣ ΤΟΥΣ

    Η έννοια της Δημοκρατίας, οι Ολυμπιακοί αγώνες, το Οικουμενικό Πατριαρχείο, συνιστούν προσφορά του Ελληνισμού στην Ανθρωπότητα.
    Η Δημοκρατία ως ιδεώδες, αλλά και ως θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας της Πολιτείας, οι Ολυμπιακοί αγώνες ως περιεχόμενο και θεσμός αλλά και το Οικουμενικό Πατριαρχείο ως θεσμός, ως σύμβολο αλλά και ως λειτουργία, αναδεικνύουν την πολιτισμική μας συνέχεια και φυσιογνωμία και καθορίζουν τη σχέση μας με τον κόσμο. Η προάσπισή τους αποτελεί ιστορική ευθύνη και χρέος κάθε γενιάς Ελλήνων.
    Η ευρωπαϊκή ιστορία, σε σημαντικές ιστορικές περιόδους κρίθηκε από τις σχέσεις Ρώμης και Κωνσταντινούπολης. Η σχέση του Χριστιανισμού με την πολιτισμική ιστορία της Ευρώπης κρίθηκε σε μεγάλο βαθμό από αυτή τη σχέση επίσης. Το ίδιο και οι σχέσεις της Ευρώπης με το Ισλάμ μέχρι και την Άλωση της Πόλης.
    Σήμερα ο θεσμός της Δημοκρατίας, οι αξίες της ισηγορίας, της ισονομίας και της ισοπολιτείας μεταξύ Λαών και Πολιτισμών βρίσκονται σε βαθιά κρίση. Αδιάψευστος μάρτυρας η απαξίωση του ΟΗΕ ως παγκόσμιου θεσμού της Δημοκρατίας.
    Ο θεσμός των Ολυμπιακών αγώνων και της εκεχειρίας, ουσιαστικά θεσμοί ειρηνικής συνάντησης, διαλόγου και ευγενούς άμιλλας δοκιμάζονται αν δεν απαξιώνονται.
    Στην παγκόσμια κρίση που βιώνουμε σήμερα, οι θρησκείες και οι εκκλησίες χρησιμοποιούνται ώστε να βρεθούν στο επίκεντρό της. Σε αυτή τη συγκυρία, εμφανίζεται ως σύγκρουση προσωπικών σχέσεων των Προκαθημένων τους, κρίση στις σχέσεις Οικουμενικού Πατριαρχείου και Ελλαδικής Εκκλησίας. Η κρίση αυτή επηρεάζει τις δυνατότητες και το κύρος της Ορθόδοξης Εκκλησίας στο σύνολο της. Απειλεί ν’ ακυρώσει τις δυνατότητες και το ρόλο της, προκειμένου να συμμετάσχει, όπως απαιτούν οι καιροί, στον παγκόσμιο διάλογο, στο διάλογο των πολιτισμών, στο διάλογο για την παγκόσμια Ειρήνη.
    Για παράδειγμα, το μέλλον της Ιερουσαλήμ ως πρωτεύουσας του Ισραήλ είτε ως κοινής πρωτεύουσας Ισραηλινών και Παλαιστινίων, είτε ως ιερού χώρου συνύπαρξης όλων των μονοθεϊστικών εκκλησιών, αποτελεί μια σημαντική πτυχή στη μεσανατολική σύγκρουση. Οι εκκλησίες και η μεταξύ τους σχέση αναμφίβολα συμμετέχουν στην αναζητούμενη λύση. Η σύγκρουση στις σχέσεις του Πατριαρχείου Ιεροσολύμων με το Ισραήλ, που παρατηρήθηκε τον τελευταίο καιρό, ασφαλώς δεν προέκυψε ως θέμα προσωπικών φιλοδοξιών.
    Σε αυτή την παγκόσμια πραγματικότητα, είμαστε υποχρεωμένοι ν’ απαντήσουμε με εθνική και ιστορική ευθύνη:
    Σε τέτοιου επιπέδου παγκόσμιο διάλογο πώς θα συμμετέχει η χώρα μας;
    Στο διάλογο των πολιτισμών έχει θέση η Ορθοδοξία; Και πώς θα συμμετέχει;
    Με ποιους και πόσους εκπροσώπους θα συμμετέχει η Ορθοδοξία στον αναγκαίο διάλογο με το Ισλάμ;
    Στο διάλογο των Ευρωπαϊκών Εκκλησιών, στα πλαίσια της Ε.Ε. και μάλιστα εν όψη της προσεχούς διεύρυνσης, η Ορθοδοξία θα συμμετέχει ως ασυντόνιστο σύνολο ανταγωνιζόμενων βαλκανικών εκκλησιών ή ως ασώματη Πατριαρχική κεφαλή;
    Σε τέτοια επίπεδα διαλόγου η συμμετοχή της Ορθοδοξίας είτε μ’ ένα Πατριαρχείο που ουσιαστικά θα αποτελεί μια ασώματη και αμφισβητούμενη κεφαλή είτε μ’ ένα ασυντόνιστο σύνολο εθνικών εκκλησιών δεν θα λαμβάνεται σοβαρά υπ΄ όψιν.
    Η σύγκρουση Φαναρίου – Αθηνών κατά συνέπεια δεν πρέπει να ερμηνευθεί και ν’ αντιμετωπιστεί ως σύγκρουση ισχυρών προσωπικοτήτων, όπως πολλοί απλοϊκά την εμφανίζουν, είτε ως σύγκρουση για το παγκάρι όπως πολλοί αποπροσανατολιστικά εκχυδαΐζουν. Οι προεκτάσεις της την καθιστούν υψίστης και καθοριστικής σημασίας, για την Ορθοδοξία και των Ελληνισμό.
    Το πρόβλημα δεν είναι η υστεροφημία ή η φιλοδοξία Πατριαρχών ή Αρχιεπισκόπων. Αυτοί έρχονται και παρέρχονται. Σημασία έχουν οι διαχρονικοί θεσμοί και ο ρόλος τους στην εθνική και παγκόσμια ιστορία.
    Σε κάθε ιστορική συγκυρία και στη σημερινή, ανεξάρτητα από τα πρόσωπα του Οικουμενικού Πατριάρχη και του Αρχιεπισκόπου Αθηνών, ο Ελληνισμός δεν δικαιούται να υποβαθμίσει το ρόλο του Οικουμενικού Πατριαρχείου. Ούτε βεβαίως δικαιούται να υποβαθμίσει το ρόλο και το κύρος της Ελλαδικής Εκκλησίας είτε στη σχέση της με το Πατριαρχείο είτε στη σχέση της με τον κόσμο. Παράλληλα, πρέπει να κατανοήσουμε ότι η σύγκρουση δεν αφορά κάποια άνω τελεία, κάποιο κόμμα του κανονικού δικαίου ούτε το παγκάρι μιας επισκοπής.
    Αφορά τα σκληρά παιχνίδια στον αδυσώπητο αγώνα της παγκοσμιοποίησης.
    Αφορά τη συμμετοχή της Ορθοδοξίας στο παγκόσμιο πολιτισμικό γίγνεσθαι.
    Οι εκάστοτε εφήμεροι διαχειριστές των εθνικών μας παρακαταθηκών οφείλουν με επίγνωση της ιστορίας να τοποθετούνται στο παρόν και να υπηρετούν το μέλλον.
    Όποιοι εκλήθησαν να υπηρετήσουν τα Οικουμενικά ιδεώδη είτε της Δημοκρατίας είτε του Ολυμπισμού είτε της Ορθοδοξίας έχουν χρέος να κατανοήσουν ότι το εφήμερο μικροκομματικό κέρδος ή κόστος αλλά και οι προσωπικές φιλοδοξίες δεν τους καταξιώνουν απέναντι στην ιστορία ούτε απέναντι στις επερχόμενες γενιές.
    Η σύγκρουση στους κόλπους των δύο Εκκλησιών δεν είναι δυνατόν να καταστεί βορρά των τηλεοπτικών παραθύρων. Δεν είναι απλοϊκά νομικό ζήτημα. Είναι εθνική υπόθεση με ευρωπαϊκές αλλά και παγκόσμιες προεκτάσεις. Είναι υπόθεση σχέσεων Ανατολής και Δύσης και ως τέτοια πρέπει να αντιμετωπισθεί.
    Τέλος επειδή στις μέρες μας πολλά γίνονται στο όνομα του Θεού, είναι γνωστό ότι σε όλες τις θρησκείες αλλά ιδιαίτερα στο Χριστιανισμό, ασφαλές κριτήριο για τη σχέση του ανθρώπου με το Θείο, θεωρείται μάλλον η ποιότητα της σχέσης του με τον συνάνθρωπο – τα ανθρώπινα – παρά ο βαθμός της ιεροσύνης και της εξουσίας.

  • Κυπριακού Ιστορικά Παραλειπόμενα

    Άρθρο Δ.Λιντζέρη

    Περιοδικό «ΠΟΛΙΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ»

    Κυπριακού Ιστορικά Παραλειπόμενα

    Στις 24 Απριλίου ο κυπριακός ελληνισμός αποφάσισε με συντριπτική πλειοψηφία ν” αρνηθεί το συγκεκριμένο «σχέδιο Ανάν». Αποφάσισε δηλαδή να επιδιώξει τη λύση στο μέλλον. Σκοπός του άρθρου που ακολουθεί είναι να καταστήσει σαφές ότι η ελληνοτουρκική πτυχή του Κυπριακού, αποτελεί την πλέον εμφανή, δεν είναι όμως ούτε η ουσιαστικότερη ούτε η κρισιμότερη. Ανέκαθεν πολλές ελπίδες στηρίχθηκαν στη διεθνή κοινότητα για επίλυση του Κυπριακού. Μια διεθνής κοινότητα όμως η οποία δεν έχει ούτε ενότητα ούτε ταυτότητα συμφερόντων διαχρονικά υφιστάμενων. Η ύψιστη στρατηγική σημασία της γεωγραφικής θέσης της Κύπρου, την καθιστά χώρο διεθνών αντιπαραθέσεων και συγκρούσεων ανά τους αιώνες. Κατά συνέπεια οι λύσεις που προτείνονται, ήταν είτε αποτέλεσμα της δύναμης είτε αποτέλεσμα εύθραυστων ισορροπιών αντιτιθεμένων συμφερόντων.

    Στις τελευταίες δεκαετίες μέχρι και το σχέδιο Ανάν, το Κυπριακό παρουσιάζεται ως ελληνοτουρκικό πρόβλημα. Το πλαίσιο όμως εντός του οποίου πρέπει να συνεξεταστεί αυτή η ελληνοτουρκική πτυχή του Κυπριακού είναι οι  αντιπαραθέσεις και οι συγκρούσεις για την επικυριαρχία στην Μέση Ανατολή. Όπως επίσης και τα διαφορετικά συμφέροντα που είχαν και έχουν στην περιοχή οι ΗΠΑ, η Βρετανία και οι άλλες μεγάλες δυνάμεις της Ε.Ε..

    Πρώτη ιστορική καταγραφή αυτής της σύγκρουσης αποτελεί η διαφορετική στάση της Βρετανίας και των ΗΠΑ στον Α” Παγκόσμιο πόλεμο. Να θυμίσω ότι στον Α” Παγκόσμιο πόλεμο οι ΗΠΑ  κήρυξαν πόλεμο μόνον εναντίον της Γερμανίας και όχι εναντίον της συμμάχου της Γερμανίας, Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Επίσης αρνήθηκαν ν” αναγνωρίσουν τις συνθήκες των Βερσαλλιών και των Σεβρών που ουσιαστικά αποτελούσαν συνθήκες διάλυσης της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, προς όφελος της Αγγλογαλλικής συμμαχίας. Τότε με αναφορά της συνθήκης στην Κύπρο αναγνωριζόταν και από την Τουρκία η προσάρτηση του Νησιού στη Βρετανία. Την ίδια χρονική περίοδο, η Αγγλογαλλική συμμαχία υποσχέθηκε ανεξαρτησία στους Άραβες. Παρόμοιες υποσχέσεις δόθηκαν και στην Ελλάδα και αφορούσαν την Κύπρο. Ακόμα περιμένουν την υλοποίηση αυτής της υπόσχεσης. Το τέλος του Α” Παγκοσμίου πολέμου δε διασφάλισε τη λύση του Ανατολικού ζητήματος ούτε ένα ευρωπαϊκό σύστημα ισορροπίας ούτε μια βιώσιμη ευρωατλαντική συνεργασία. Την ίδια χρονική περίοδο, οι ΗΠΑ από την πλευρά τους προέβαλαν αντιαποικιακό πρόσωπο στην εξωτερική τους πολιτική, τασσόμενοι υπέρ της αυτοδιάθεσης των λαών. Γνώριζαν βεβαίως τις συμφωνίες του αντιγερμανικού μετώπου για τη νέα κατανομή σφαιρών επιρροής και πετρελαίου.

    Αλλά ούτε και ο Β” Παγκόσμιος πόλεμος δεν έδωσε λύση στο Ανατολικό και Μεσανατολικό πρόβλημα. Η λήξη του ενώ συνοδεύτηκε από τις ελπίδες των λαών για διαρκή ειρήνη εδραίωσε το διπολικό σύστημα και τον ψυχρό πόλεμο. Η αδυναμία της Ευρώπης να διαμορφώσει ένα σύστημα ισορροπίας μετά από δύο παγκόσμιους πολέμους οδήγησε στην κατάρρευσή της. Η σύγκρουση για την επικυριαρχία στη Μέση Ανατολή συνεχίστηκε εντός του δυτικού στρατοπέδου. Παραδείγματα αυτής της ανοιχτής πλέον σύγκρουσης αποτελούν:

    1ο Η στάση των ΗΠΑ στην Αγγλοπερσική κρίση που ξέσπασε με την εθνικοποίηση της ΑγγλοΙρανικής εταιρείας πετρελαίων 1951-1953. Η αμερικανική στάση ήταν άλλοτε ανοχής άλλοτε φιλίας και συμπαράστασης ακόμα και οικονομικής ενίσχυσης στον Πρωθυπουργό των εθνικοποιήσεων των πετρελαίων Μωσαντέκ. Αξίζει να σημειωθεί ότι οι εθνικοποιήσεις  Μωσαντέκ δεν συμπεριλάμβαναν τις εταιρείες αμερικανικών συμφερόντων. Στη διάρκεια της Αγγλοπερσικής αυτής κρίσης, οι Αγγλικές μονάδες αλεξιπτωτιστών έδρευαν στην Κύπρο.

    2ο Η εθνικοποίηση της διώρυγας του Σουέζ από το Νάσερ (1956) που οδήγησε σε πόλεμο μεταξύ Αιγύπτου – Ισραήλ και Αιγύπτου – Αγγλογάλλων κατέδειξε τις βαθύτατες διαφορές στρατηγικών μεταξύ ΗΠΑ και Ευρωπαίων συμμάχων. Να θυμίσω ότι οι ΗΠΑ με πρότασή τους στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ απαίτησαν από το Ισραήλ ν” αποσυρθεί από τα αιγυπτιακά εδάφη και από τους Αγγλογάλλους να μην επιχειρήσουν ανακατάληψη της εθνικοποιημένης διώρυγας. Και σ” αυτόν τον πόλεμο τα Γαλλικά και Αγγλικά αεροπλάνα εκκινούσαν από την Κύπρο.

    Η Κύπρος αποτελούσε βασικό κρίκο της «Βρετανικής αυτοκρατορικής οδού», της γραμμής Γιβραλτάρ -Μάλτα- Κύπρος-Σουέζ. Ο έλεγχος της Κύπρου τους διατηρούσε ως υπολογίσιμη ευρωπαϊκά και διεθνώς δύναμη , με επιρροή στη Μέση Ανατολή και με σημαντικό ρόλο στον ανταγωνισμό για τα πετρέλαια στην Νοτιανατολική Μεσόγειο.

    Σε αυτό το διεθνές πολιτικό και στρατιωτικό περιβάλλον ξεκινά ο τιτάνιος συνεχής και ακατάβλητος αγώνας των Κυπρίων για εθνική και πολιτική αποκατάσταση. Εκφράζεται με όλα τα μέσα και απευθύνεται στην Ελλάδα, στην Αγγλία, στη Γαλλία στις ΗΠΑ. Το 1952 ο Μακάριος μεταβαίνει στις ΗΠΑ και ζητάει τη βοήθεια τους για αυτοδιάθεση. Το 1953 ο εκπρόσωπος της Ελλάδας στον ΟΗΕ δηλώνει « η κυπριακή αίτηση για συζήτηση του κυπριακού στον ΟΗΕ   ενδιαφέρει την Ελλάδα αλλά προς το παρόν η Ελλάδα αποβλέπει σε διμερείς διαπραγματεύσεις με τη Βρετανία για την αντιμετώπιση του προβλήματος»!!

    Μια από τις κωμικοτραγικές στιγμές της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής στα Ηνωμένα Έθνη είναι η άρνηση της χώρας μας να συζητήσει ο οργανισμός θέμα με τίτλο «Εφαρμογή υπό την Αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών της αρχής των ίσων δικαιωμάτων και της αυτοδιαθέσεως των λαών εις την περίπτωσιν του λαού της Κύπρου». Ο αγώνας στην Κύπρο εντείνεται και τον Απρίλιο του 1955 κηρύσσεται ο Αγώνας της ΕΟΚΑ. Η Αγγλική κατοχή απαντά με την κήρυξη του Νησιού σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης και με την εμπλοκή της Τουρκίας στο Κυπριακό, με πρόσκληση τριμερούς συνάντησης Αγγλίας-Τουρκίας-Ελλάδας στο Λονδίνο να συζητήσουν θέματα ασφάλειας της Μέσης Ανατολής τον Αύγουστο του 1955. Η Τουρκία ανέλαβε σοβαρά το ρόλο της και οργάνωσε τα γνωστά επεισόδια στην Κων/πολη και τη Σμύρνη (Σεπτέμβρη του 55). Η Ελλάδα ρημαγμένη ήδη από τον εμφύλιο είχε περάσει στη δίνη των Ελληνοτουρκικών αντιπαραθέσεων με Αγγλο-Αμερικανική επιδιαιτησία .

    Με την ελπίδα ότι η Ευρώπη επανέρχεται στο ιστορικό προσκήνιο υποχρεούμαστε αλλά και δικαιούμαστε να αγωνιστούμε ως ελληνισμός για μια ευρωπαϊκότερη αν όχι ευρωπαϊκή λύση. Το κυπριακό από την εποχή των Σταυροφοριών μέχρι και σήμερα υπήρξε κυρίως πρόβλημα διεθνών ανταγωνισμών. Η ελληνοτουρκική πτυχή του είναι μια και μόνο πτυχή.

  • Η ΕΥΡΩΠΗ ΤΩΝ 25 – ΕΝΩΣΗ ή ΕΝΟΤΗΤΑ

    Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία 13/6/2004

    Η ΕΥΡΩΠΗ ΤΩΝ 25

    ΕΝΩΣΗ ή ΕΝΟΤΗΤΑ

     

    Το σχέδιο συνθήκης για τη θέσπιση του Συντάγματος της Ευρώπης, έχει σαν προμετωπίδα του προοιμίου του, τη φράση του Θουκυδίδη «χρώμεθα γαρ πολιτεία…». Η φράση αυτή εκφράζει αναγκαιότητα, κατεύθυνση, επιλογή αλλά και κοινή βούληση όλων των Ευρωπαϊκών χωρών που συμμετέχουν στην Ε.Ε..

    Είτε στην Ευρώπη των 15 είτε των 25 είτε στην Ευρώπη από τον Ατλαντικό μέχρι τα Ουράλια, καθοριστικός παράγων στη νέα ευρωπαϊκή και παγκόσμια πραγματικότητα είναι η Ευρώπη. Όχι ως άθροισμα κρατών «ατάκτως εριμμένων» ή ως σύνολο ψηφίδων που όμως δε συνθέτουν με αρμονία ένα όμορφο ψηφιδωτό. Αλλά ως πολιτική, οικονομική, ηθική δύναμη με κοινή βούληση, οράματα και προοπτικές, που θα ενισχύει και θ” αναπαράγει τη σύνθεσή της και θ” αποτρέπει όλες τις φυγόκεντρες τάσεις.

    Έχουν εκφραστεί αμφιβολίες από πολλούς για το  αν η Ένωση μετεξελίσσεται σε Ενότητα. Η ευρωπαϊκή ενότητα έχει επιτελεστεί και εμπλουτίζεται διαρκώς, μέσω οικονομικών και νομικών διαδικασιών. Την οικονομική ενοποίηση που σηματοδοτήθηκε με την ευρωπαϊκή τράπεζα και το Ευρώ, την διαδέχεται το ευρωπαϊκό Σύνταγμα, το οποίο δε μπορεί βέβαια ν” αποτελέσει τον τελικό στόχο αλλά μόνο το σταθμό σε μια κοινή πορεία πολιτισμού, προόδου και ευημερίας όλων των λαών της.

    Οι μέχρι τώρα διαδικασίες αποτελούν έργο είτε εμπνευσμένων ηγετικών μορφών είτε τεχνοκρατών  και γραφειοκρατών των Βρυξελλών. Δυστυχώς απουσιάζουν ακόμα οι διανοούμενοι, οι ακαδημαϊκοί, οι καλλιτέχνες που θα εκφράζουν τους λαούς τους στην ενωμένη Ευρώπη. Κάποιοι ίσως νομίζουν ότι αρκούν οι διαγωνισμοί της Eurovision  και κάποιοι άλλοι ενθουσιάζονται με την πανευρωπαϊκής εμβέλειας αντιπολεμική-αντιαμερικανική κινητοποίηση.

    Η ευρωπαϊκή ενότητα προϋποθέτει ενότητα σε επίπεδο λαών. Προϋποθέτει ενότητα σ” επίπεδο αξιών, οραμάτων και πολιτικού προγραμματισμού. Προϋποθέτει κοινούς αγώνες των ευρωπαϊκών λαών, που θα υποκαταστήσουν στη μνήμη και τη συνείδηση  τους, τις μεταξύ τους διχόνοιες του παρελθόντος. Κοινούς αγώνες για μια δίκαιη παγκόσμια έννομη τάξη, για ένα κοινό κοινωνικό πρότυπο, για την επιδίωξη της ειρήνης, της δικαιοσύνης και της αλληλεγγύης σε όλο τον κόσμο.

    Οι λαοί της Ευρώπης παραμένοντας υπερήφανοι για την ταυτότητά τους, στοχεύουν σε μία Ευρώπη «ενωμένη στην πολυμορφία της. Το ζητούμενο δε μπορεί να είναι ούτε μια ισχυρότερη κεντρική γραφειοκρατία ούτε η κατάργηση της μνήμης και της ιστορίας. Δε μπορεί να είναι η κατάργηση των γλωσσών  και η υποκατάστασή τους από μια αγγλίζουσα εσπεράντο, όπως ορισμένοι ανόητα και επιπόλαια ευαγγελίζονται.

    Το ζητούμενο είναι ο εμπλουτισμός της ιστορικής μνήμης με τη συμμετοχή των λαών στο χτίσιμο της Νέας Ευρώπης. Αυτό θα επιτελεστεί μέσα από την αναγέννηση της πολιτικής Δημοκρατίας και της συμμετοχής σε κόμματα εθνικής και ευρωπαϊκής εμβέλειας.

    Παράλληλα, η επιβίωση, η αναγνώριση και ο γόνιμος διάλογος των τοπικών πολιτισμών μεταξύ τους, θα αποτρέψει τη μετατροπή των ευρωπαίων πολιτών σε τηλεκατευθυνόμενη μάζα καταναλωτών μαζικά παραγόμενων πολιτιστικών προϊόντων. Πολυπολιτισμική Ευρώπη, σημαίνει αναγνώριση των διαφορών και όχι ισοπεδωτική ομογενοποίηση. Ο αγώνας για μια Ευρώπη ηθική και πολιτιστική υπερδύναμη προϋποθέτει την ανάληψη της ιστορικής ευθύνης των λαών της, να προσφέρουν τον καλύτερο εαυτό τους, τις καλύτερες από τις δυνάμεις τους.

    Ο αγώνας για μια Ευρώπη πρωταγωνιστή στο χτίσιμο ενός κόσμου ισηγορίας, ισονομίας, ισοπολιτείας λαών και πολιτισμών περνάει μέσα από τον αγώνα για την επιβίωση της εθνικής και  πολιτιστικής ταυτότητας ενός εκάστου λαού.

    Έτσι πέρα από τη διεκδίκηση κονδυλίων στην αγροτική πολιτική έχουμε δικαίωμα και χρέος να διεκδικήσουμε ένα σεβαστό ρόλο στην πολιτιστική, ερευνητική και εκπαιδευτική στρατηγική της Ευρώπης. Ακόμα στη μεσογειακή της πολιτική.

    Τα χρήσιμα υλικά με τα οποία θα χτιστεί η ενωμένη Ευρώπη  είναι οι διαφορές και οι ιδιαιτερότητες κάθε λαού. Αρκεί να γνωρίζουμε και να μπορούμε να εναρμονίζουμε της διαφορές μας με σκοπό το κοινό μέλλον .

    Για τον καθένα των 25 η δυνατότητα της ευρωπαϊκής του προσφοράς δοκιμάζεται πρώτιστα και κυρίαρχα στον τόπο του.

     

Page 2 of 212